Review
Sada je, posle izlaska filma CRIME 101, potpuno jasno: Bart Lejton pravi danas najbolje filmove o pljački! Pre par godina, kombinujući najbolje od rediteljskog stila velemajstora poput Dejvida O. Rasela i Džejmsa Greja (promućuran i inventivan rad na zanimljivosti karaktera koji iako utopljeni u žanr ne bi trebalo da su plošni), Lejton je napravio izuzetno zanimljiv i intrigantan film AMERIČKE ŽIVOTINJE (2018), o pljački prvog izdanja knjige “Ptice Amerike” Džona Džejmsa Odubona, navodno vrednog 12 miliona dolara, koju planiraju mladi i otkačeni genijalci, buntovni studenti umetnosti.
Evoluiravši u još spretnijeg i samopouzdanijeg reditelja, te proširivši svoju filmofilsku erudiciju na suverene akcionih krimića, F. Garija Greja ili Antoana Fukue (sposobnost za adrenalinske doze akcije, vladanje automobilskim jurnjavama, montažne eskapade, kompjuterska potpora i hakerska virtuoznost koju koriste i policija i momci s onu stranu zakona, psihološki profili koji upotrebljavaju mozak i inteligenciju i u planiranju i u realizaciji zadatka (cilja), uz bekap varijante ako život iznenadi…), Lejton nam sada isporučuje jako dobar akcioni krimić CRIME 101, koji se od konfekcijske ponude skromnih učinaka i boza dometa, izdvaja studioznom postavkom likova, rebusno postavljenom slagalicom koja počinje pljačkom nakita vrednim tri miliona dolara, ključnim likovima koji su delom decentni i enigmatični, ali neosporno okrenuti svojim zadatim ciljevima (sjajno obučeni Majk Dejvis, profesionalni kradljivac nakita u tumačenju Krisa Hemsforta, Hali Beri kao Šeron, koja radi za osiguravajuću kompaniju koja merka samo visokosolventne klijente i najbogatiji sloj Los Anđelesa, prekaljeni policajac Lu Lubesnik, koji, uprkos izvesnoj usporenosti i atrofiranosti, još nosi žar i inteligenciju za velika dela i krupne ulove, uz svest da ga tehnološki svet prestiže a mlađe kolege pomalo preziru i ismevaju).
Lejton insistira na proaktivnom angažmanu likova, nema lenjosti, nema opuštanja, svi bi što pre do cilja koji donosi ogromne benefite i krunsko rešavanje materijalnog statusa. Iako je Kris Hemsfort glavni baja, za dosta se pita i mnogo toga inicira i rešava, glumački profitiraju pomalo zapušteni i ugojeni Mark Rafalo, kao policajac Lu, od koga su digli ruke i šefovi i partner (ovde imamo neku nestabilnu buddy buddy formulu policajaca koji najčešće funkcionišu kao dubl, a Luovog partnera Tilmana tumači Kori Hokins) i otuđena supruga (Dženifer Džejson Li), Bari Kiogan (koji je neodoljiv u AMERIČKIM ŽIVOTINJAMA) u velelepnoj manifestaciji brzine, ludila, i violencije, i Hali Beri u odličnoj formi za jednu sredovečnu glumicu koja ima imperativ da ponovo bude u žiži interesovanja, nakon moćne promocije početkom veka. Međutim, najveći haos pravi mladi plaćenik, bajker Ormon (Bari Kiogan), koji likom podseća na u plavo ofarbanu kamikazu, vitlajući svojm bučnim motorom i sejući teror na svakom koraku. Iz pozadine, iz svog veteranskog zabrana harizmatičnošću i nervoznom glasnošću deluje Nik Nolti, u liku kriminalca Manija, prekaljene eminencije iz podzemlja. Generalno prejaka glumačka ekipa koja u potpunosti opravdava očekivanja i diže ulog, estetski pre svega, ovog visokonaponskog trilera.
Lejton neke od svojih ključnih likova, iako su u poslovnom ili karijerističkom magnovenju, slika pomno i detaljno, tražeći u njima izvesne duboko ljudske teme u eri modernog brzog života i tehnološke dominacije kao što su anksioznost, usamljenost, otuđenost, otežana socijalna i emotivna komunikacija. Usput, Lu i Šaron se sreću na vežbama joge, gde se oslobađaju stresa i traže duhovno-telesni balans. Za jedan žanrovski proizvod, taj program plus stvari čini još serioznijim.
Trajanje akcione poslastice CRIME 101 od 140 minuta pomalo je pretenciozno i nefunkcionalno, ali Lejton je očito bio na stanovištu da će i dužina biti jedna od odlika gde će se prepoznati ozbiljnost građenja narativne konstrukcije i demonstracija slojevitosti likova u nizu prizora. Priča je mogla da se reže u delu sa ne baš zanimljivim romantičnim segmentom, gde Kris Hemsfort osvaja Moniku Barbaro na ljubavnom sudaru koji usledi posle čukanja u saobraćaju.
Erik Vilson, direktor fotografije, naročito efektno slika (u par navrata kao trademark Barta Lejtona imamo naopačke izokrenutu sliku) noćni Los Anđeles, saobraćajne čvorove, mravinjak i auto-piste (u fokusu je američki autoput 101), a Blanck Mass (zapravo Bendžamin Džon Pauer) svojim tenzičnim elektronskim jaucima i duboko uznemirujućim i pretećim deonicama te full audio agendom, uzburkava krv i dopunjujuje atraktivne akcione prizore.
About the Author
More articles by Goran Jovanović »
